Klimaatrisico’s beïnvloeden nu al de prestaties van gebouwen

Jarenlang werden klimaatrisico’s in de vastgoedsector gezien als een probleem voor de toekomst. Iets voor langetermijnstrategieën, rapportageverplichtingen en scenariomodellen. Die benadering is inmiddels achterhaald.
– Geschreven door Dan Reveley, Project & Account Manager bij CFP Green Buildings.

Gebouwen gedragen zich nu al anders. Oververhitting neemt toe in Europa. De energievraag wordt minder voorspelbaar. Weersextremen hebben steeds meer invloed op het functioneren van gebouwen, terwijl veel vastgoed daar niet op is voorbereid.

Toch worden de meeste gebouwen nog steeds beheerd op basis van aannames die tijdens de ontwerpfase zijn gemaakt. Prestatiemodellen zijn vaak gebaseerd op historische weersgegevens, terwijl operationele beslissingen regelmatig worden genomen op basis van versnipperde of losstaande databronnen.

Vaak wordt dit gezien als een gebrek aan data. Zonder inzicht zijn zelfs eenvoudige vragen lastig te beantwoorden. Waarom raakt een gebouw oververhit? Waar wordt energie daadwerkelijk verbruikt? Hoe veranderen de prestaties van een gebouw wanneer externe omstandigheden blijven verschuiven? De werkelijkheid is dat die data er vaak al is. De uitdaging ligt niet in het verzamelen ervan, maar in het ontsluiten, verbinden en beschikbaar maken van de juiste informatie.

Waarom dit juist nu belangrijk is

Comfort is vaak het eerste dat gebruikers merken. Ruimtes die te warm zijn of onvoldoende geventileerd worden, beïnvloeden hoe mensen een gebouw gebruiken én hoe zij zich daarin voelen. Gebouwen moeten onder alle omstandigheden comfortabel en bruikbaar blijven.

De gevolgen reiken echter verder dan alleen comfort. Klimaatrisico’s worden steeds meer een operationeel en financieel vraagstuk dat direct invloed heeft op bedrijfsresultaten. Gebouwen die onvoldoende zijn voorbereid op warme of koude omstandigheden brengen hogere kosten met zich mee. Gebruikers raken ontevreden of kunnen de kosten voor verwarming en koeling nauwelijks dragen, wat uiteindelijk ten koste gaat van comfort, gezondheid en productiviteit.

Daarnaast groeit de relatie tussen prestaties, regelgeving en vastgoedwaarde. In steeds meer markten worden de eisen aangescherpt. Gebouwen die hun prestaties niet kunnen aantonen, lopen het risico achterop te raken. Klimaatadaptatie wordt niet langer gezien als een afzonderlijk duurzaamheidsthema, maar steeds meer als een essentieel onderdeel van de algehele kwaliteit van vastgoed.

Hoe lossen we deze uitdagingen op?

Gestructureerde gebouwdata of digital twins spelen hierin een steeds belangrijkere rol. Vaak worden digital twins omschreven als virtuele replica’s van gebouwen. In de praktijk wordt hun waarde echter bepaald door de kwaliteit en samenhang van de data erachter.

Die data bestaat grotendeels al. Er zijn datasets beschikbaar over energieprestaties, gebouwkenmerken, installaties en in toenemende mate ook over klimaatrisico’s. Het probleem is dat deze gegevens zelden op een consistente manier met elkaar verbonden zijn. De sector heeft nog geen uniforme manier om gebouwdata aan een specifiek gebouw te koppelen. Daardoor blijft waardevolle informatie versnipperd en ontbreekt vaak het complete beeld.

Dat vraagt om een andere manier van werken met gebouwdata. Niet door steeds meer data te verzamelen, maar door bestaande informatie beter met elkaar te verbinden. Platforms zoals NXTBLDNG richten zich minder op het creëren van nieuwe datasets en juist meer op het slim structureren en verbinden van bestaande gebouwdata. Het doel is niet om nóg een analysetool toe te voegen, maar om bestaande informatie beter bruikbaar te maken.

Dat verandert fundamenteel hoe gebouwen beheerd kunnen worden. Data over klimaatrisico’s heeft op zichzelf beperkte waarde wanneer deze niet gekoppeld wordt aan de prestaties van een specifiek gebouw. Zodra deze informatie wordt gecombineerd met gegevens over installaties, gebruik en energieverbruik, ontstaat een veel completer inzicht.

Vooruitkijken

De relatie tussen klimaatrisico’s, gebouwprestaties en data zal de komende jaren alleen maar belangrijker worden. Gebouwen moeten functioneren onder een steeds breder scala aan omstandigheden, efficiënt omgaan met schaarser beschikbare energie en hun prestaties steeds beter kunnen aantonen.

Om aan die verwachtingen te voldoen, zijn eenmalige maatregelen niet voldoende. Succes hangt steeds meer af van het vermogen om gebouwen continu te monitoren, begrijpen en optimaliseren.

De uitdaging draait daarom niet alleen om het aanpassen aan klimaatrisico’s. Het gaat uiteindelijk om iets fundamentelers: beter begrijpen hoe gebouwen werkelijk functioneren.