Blog – Energieneutrale woningen en gebouwen: hoe doen we dat?

Before Article

Presentatie Sander van den BergLangzaamaan moeten we allemaal meer energie besparen en richting energieneutrale woningen en gebouwen gaan. Maar hoe doen we dat? Sander van den Berg, product developer bij CFP, legt dit uit met een voorbeeld uit de praktijk.

Terug naar vroeger

Lang, lang geleden was de snelheidslimiet op snelwegen 100 km/h. In 1988 is dit verhoogd naar 120 km/h met opnieuw een standaard verhoging naar 130 km/h in 2012. De wereld gaat sneller en sneller en ons verkeer moet daarin mee gaan. Maar vanaf deze week gaan we een stapje terug en gaat de snelheidslimiet terug naar 100 km/h. Ruim dertig jaar terug de tijd in geslingerd dus. De reden is logisch: meer stikstof ruimte creëren waardoor we wel weer progressief kunnen bouwen. Dus niet alleen een stapje terug, al lijkt het voor veel autobezitters natuurlijk zo.

Betere wereldOp naar een betere wereld

Het aan banden leggen van “oude vrijheden” wordt op meerdere vlakken doorgevoerd de laatste jaren: het aantal vegetariërs, veganisten, flexitariërs, etc. rukt op. Als we op mijn werk ’s middags met zijn allen aan tafel zitten om te lunchen, is de helft van de vleeswaren van de vegetarische slager en word je bijna vreemd aan gekeken als je vraagt om de “echte” gekookte worst door te geven. Ook ik ben een vleeseter, misschien ben ik gewoon nog niet zo ver. Ik snap best dat het voor een betere wereld nodig is.

Energieneutrale gebouwen

Misschien een wat lange inleiding maar voor onze gebouwen geldt eigenlijk hetzelfde: langzaamaan dienen we allemaal meer energie te gaan besparen en richting energieneutrale woningen en utiliteitsgebouwen te gaan. Is het niet door harde regelgeving of voorgehouden wortels (stimuleringsmiddelen zoals extra subsidiemogelijkheden), dan is het wel omdat uw omgeving het u aanraadt of u mee wilt gaan met het grote collectief. Voor u het weet komt er geen aardgas meer uit de leidingen. En dan moet u toch wat om de winter door te komen.

Niet één maatregel maar een maatwerk stappenplan

Was er maar één maatregel waardoor uw huis of gebouw direct volledig energieneutraal was. Desnoods iets waar u even voor moet sparen, maar dat het dan direct helemaal klaar en geregeld is. En dan het liefst nog op zo’n manier dat het energieverbruik niet hoeft te veranderen. Maar helaas ben ik bang dat dat een droom is. Om energieneutrale gebouwen te krijgen of om bijvoorbeeld gasloos te worden, zijn meerdere maatregelen nodig en die hangen af van vele factoren zoals: bestedingsruimte, gebruiksfunctie en ouderdom van het gebouw.

ZonnepanelenConcreet voorbeeld: mijn eigen huis

Ongeveer anderhalf jaar geleden ben ik samen met mijn gezin verhuisd naar een paar straten verderop, omdat we uit ons oude huis barstten. We hadden dus wat ruimte tekort. Een nieuw (en opgeruimd) huis leek ons de perfecte oplossing, alhoewel iedereen weet dat zo’n nieuw huis binnen korte tijd ook weer vol staat. Toen alle verhuisperikelen voorbij waren, kwam ook het idee om dit huis nog verder te verduurzamen. Het is een relatief jong gebouw (10 jaar oud), dus de isolatie is prima en overal is al vloerverwarming. Maar wat zijn dan nog de stappen om te nemen? Volgens mij moeten we nog drie dingen doen:

  1. Zo veel mogelijk het verbruik verminderen;
  2. Zonnepanelen plaatsen;
  3. de CV-ketel vervangen.

Al met al hebben we nu een mooi huis en we passen erin. Een mooie bijkomstigheid is dat het huis ook 14 jaar jonger is, wat onder andere resulteert in een energielabelsprong van B naar A.

1) Zo veel mogelijk het verbruik verminderen

Hierbij valt te denken aan energiezorg maatregelen (licht eerder uit, apparatuur minder gebruiken) en het investeren in energiebesparende apparatuur en LED verlichting. Dit proberen we nu zo veel als mogelijk te doen (maar met vier opgroeiende kinderen is dat niet eenvoudig).

2) Zonnepanelen plaatsen

Dit hebben we sinds afgelopen december gedaan. Het dak gericht op het zuiden is zo ver als mogelijk vol geplakt met 15 panelen. Verwacht wordt dat we hier 4.000 kWh elektriciteit mee opwekken. Aangezien ik sinds een jaar ook een elektrische auto heb, is dit net voldoende voor mijn vervoerskilometers (ik beweeg me dus wel energieneutraal!).

3) CV-ketel vervangen

Dit is nog de grootste bottleneck. Wat zijn de opties? Dit moeten natuurlijk energie-efficiënte en gasloze oplossingen zijn. Een elektrische warmtepomp, infraroodpanelen, wachten op ketels op waterstof of een warmtenetwerk in de gemeente? Ik ben er nog niet uit. Een warmtenetwerk in mijn dorp is niet waarschijnlijk, waterstof via het gasnet duurt nog wel even, infraroodpanelen vind ik persoonlijk niet ideaal voor ons huis (ik prefereer ook de warmte via de vloerverwarming). Dan blijft de warmtepomp over als ik nu zou moeten kiezen, maar dat betekent meer benodigde ruimte, meer geluid en een behoorlijke investering.

Voor nu vind ik het dus wel even genoeg en houd ik mijn woning NOM-ready (startklaar voor nul op de meter) of Gasloos-ready.

Conclusie

Wilt u uw gebouw of woning ook gasloos of energieneutraal maken? Dan stel ik de volgende 7 stappen voor:

  1. Stap 1: Laat u goed informeren over de mogelijkheden (in combinatie met uw budget)
  2. Stap 2: Isoleer gevel, ramen, dak (en vloer) indien mogelijk
  3. Stap 3: Probeer uw energieverbruik te verminderen door uw gebouw slim te gebruiken en verlichting en apparatuur te verduurzamen
  4. Stap 4: Plaats zonnepanelen. Voor woningen zijn deze binnen 7 jaar terugverdiend en voor utiliteitsgebouwen met subsidie ook binnen 10 jaar.
  5. Stap 5: Vervang de ketel voor een duurzaam, gasloos alternatief op een natuurlijk moment.
  6. Stap 6: Monitor het energieverbruik (en benchmark).
  7. Stap 7: Leef uw leven en laat de regels niet uw leven bepalen!

Geschreven door: Sander van den Berg, product developer bij CFP Green Buildings