Gideon Maasland is keynotespreker tijdens het Green Buildings Event

Before Article

Gideon Maasland is keynotespreker tijdens het Green Buildings Event op 12 september en heeft meer dan 15 jaar ervaring als architect. Sinds 2016 werkt hij bij MVRDV. Als director leidt hij de MVRDV-afdeling voor complexe, duurzame gebouwen in binnen- en buitenland. In dit interview vertelt hij meer over zijn visie op duurzaamheid. 

Waarom doe je wat je doet?

Ik vind dat gebouwen beter moeten worden, slimmer en kwalitatief hoogwaardiger. Duurzaamheid is een belangrijk onderdeel van architectuur. Maar de eerste projecten van duurzaam bouwen, zo’n 15 jaar geleden, waren gewoon ontzettend lelijk. De architectuur keerde zich daar dus van af. ‘Duurzaam’ stond gelijk aan plaggen op het dak en andere niet-architectonische oplossingen. En architecten willen nou eenmaal ook mooie gebouwen maken.
Mijn uitgangspunt is dat je duurzame architectuur kunt maken. En dat is niet eens ingewikkeld. Het is een kwestie van gezond verstand. Een voorbeeld: Ontwerp je een kantoorgebouw met een gevel op het zuiden? Maak het dan niet volledig van glas! Natuurlijk kan er een heel energiezuinige koelmachine in, maar dan heb je het verkeerde probleem opgelost. Verder moeten we beter nadenken over de kwaliteit van gebouwen. Als je bijvoorbeeld kijkt wat er in de jaren 50, 60 en 70 is gebouwd, maar zelfs ook in de jaren 90. Dat is geen kwaliteit en wordt nu allemaal gesloopt! Dat moet echt anders.

Mijn vak is om ruimtes te maken en rekening te houden met dingen als de zon, gebruik en flexibiliteit. Daar ligt nog te weinig nadruk op.

Wat is het mooiste, duurzame project wat je tot nu toe gedaan hebt (of momenteel mee bezig bent)?

Valley is een super gaaf en ambitieus project waar we nu aan werken. Iedereen zei ‘dat kan niet! Dat krijg je nooit gefinancierd en wordt helemaal plat bezuinigd.’ Maar gelukkig had onze opdrachtgever OVG veel ervaring met duurzame gebouwen. Ze hebben ook The Edge gerealiseerd, een van de meest duurzame gebouwen in Nederland. OVG heeft een vooruitziende blik, die we ook bij Valley hebben gebruikt. We hebben ook veel gepraat over investeren versus rendement. De businesscase moet kloppend blijven. Wij als bureau hebben krachtige opdrachtgevers nodig om onze gebouwen te kunnen maken. We maken iets gaafs zoals Valley, maar dat kost dan wel meer dan een standaard project. Maar als de opbrengsten dan ook hoger worden, kunnen we toch bouwen.

Men maakt zich bij duurzaam bouwen vaak druk over de kosten. Denk je dat wij opdrachtgevers bereid vinden om verlies te draaien? Nee! Het is dus écht een verkeerde aanname om te denken dat de investering in duurzaamheid niet terug verdient wordt.

Je gebruikt veel groen in je ontwerpen (bijvoorbeeld bij Valley). Waarom? 

Afbeelding van Valley
Design: MVRDV Foto: Vero Visuals

De bevolking groeit en de vraag naar woningen neemt toe. Dan heb je 2 keuzes: óf je gaat het groene hart volbouwen óf je gaat de steden intensiveren. Wij zijn voor de intensieve stad. We moeten de hoogte in! En dat moet je wel op zo’n manier doen, dat de kwaliteit van leven goed blijft. We hebben Valley ontwikkeld om te laten zien dat een gebouw ook een stadsfunctie kan hebben. Zo zit er bijvoorbeeld een publiekstoegankelijke vallei in. En er is een skybar bovenin. En bij de stad hoort ook het groen, dat draagt bij aan het wooncomfort. Mijn droom is dat het gebouw straks leeft als het klaar is. Dat er 30 man de barbecue aan hebben, zoals in het park. Men wil een tuin en groen om zich heen. Dat dat ook op hoogte kan, laten we zien met Valley.

 

 

 

Welke nieuwe technieken gebruik jij in je nieuwste ontwerpen?

Wij werken veel met scripting. Dit zijn computerprogramma’s die ons helpen om complexe ontwerpen te realiseren. Voor Valley bijvoorbeeld hebben we met Arup een tool ontwikkeld, de ‘Angle snipper’. Hiermee hebben we alle hoeken in de plattegronden eenvoudig kunnen aanpassen op een veelvoud van 10 graden, zodat alle aansluitingen gestandaardiseerd werden. Scripting geeft ons nieuwe mogelijkheden, zeker ook in relatie tot nieuwe technieken als 3D printen.

Wat vind jij op dit moment de meest bijzondere innovatie op het gebied van duurzame gebouwen?

De ontwikkelingen gaan echt heel hard nu. En hierin vind ik vooral de Smart Technology interessant. Wij hebben het geluk om met grote bedrijven te werken die over veel data beschikken. Ze kunnen bijvoorbeeld nu met meetgegevens aantonen dat groen het ziekteverzuim terugbrengt. Wij roepen dat al jaren, maar nu zie je de data die het onderschrijft. Ook levert de Smart Technology inmiddels mogelijkheden om te monitoren hoe een gebouw gebruikt wordt. Hierdoor kun je beter en gerichter het gebouw gebruiken, en wordt het eenvoudiger om functies te mixen. En juist dat is voor de stad weer een belangrijk onderdeel.

Met welke innovaties zou je graag nog willen experimenteren?

Wij zijn nu onder andere bezig met PV-panelen. De nieuwe BENG eisen zijn vastgesteld, dus je kunt eigenlijk niet meer zonder. Maar het komt nu vaak voor dat er zomaar iets tegen de gevel aan geplakt wordt, wat het gebouw niet beter maakt. Het zou dus mooi zijn om PV-panelen te hebben die ook passend zijn vanuit architectonisch oogpunt. Wat ik mooi zou vinden is als iemand vraagt “Heb je gezien dat er panelen op zitten?” dat het antwoord dan is: “Nee, is me niet opgevallen.” Ik zou dus graag willen experimenteren met PV-panelen die goed geïntegreerd zijn in de architectuur.

Hoe zien volgens jou de gebouwen eruit in 2030?

Intensiever, flexibeler, groener en socialer. Toegankelijkheid en mixed-use spelen hierbij een belangrijke rol. Wat je bijvoorbeeld bij Valley ziet: daar trekken we de openbare ruimte over en door het gebouw. Hierdoor kan je op de 5e verdieping in de groene vallei recreëren, ook als je niet in het gebouw zelf woont. Er zijn nu teveel ongebruikte daken, waar het uitzicht over de stad vaak fantastisch is. In 2030 wordt hier meer gebruik van gemaakt. Er wordt dan intensiever en hoger gebouwd en er wordt slim gebruik gemaakt van deze daken en verhoogde maaivelden om de stad levendig en leefbaar te houden.