5 inspirerende circulaire gebouwen

Before Article

Circulair bouwen krijgt in Nederland steeds meer aandacht. Nieuwe ontwikkelingen en innovaties volgen elkaar in razend tempo op en er zijn steeds meer mogelijkheden denkbaar op het gebied van circulariteit. In dit artikel zetten we 5 inspirerende circulaire gebouwen voor u op een rij. De cases Laten innovatieve oplossingen zien en bewijzen stuk voor stuk dat design en duurzaamheid goed samen kunnen gaan.

The Green House – Utrecht

The Green House Utrecht
Ontwerp: cepezed
Foto: © Lucas van der Wee

In het circulaire horecapaviljoen The Green House zit een restaurant met een eigen urban farm en een vergadercentrum. De gemeente Utrecht gaat over 15 jaar het gebied opnieuw inrichten. Daarom is er een gebouw ontworpen met een tijdelijk karakter.

Volledig demontabel

Het volledige paviljoen is demontabel en alle materialen zijn herbruikbaar. Daarnaast is er zoveel mogelijk gebruik gemaakt van hergebruikte materialen. En wanneer het gebouw wordt weggehaald, blijft er niets op of in de grond achter. De constructie is zo gemaakt dat er geen leidingen, kabels of riolering in de grond onder het paviljoen liggen. Zo wordt de grond na gebruik ‘schoon’ achtergelaten.

Tijdelijke rechtbank – Amsterdam

 

De tijdelijke rechtbank in Amsterdam
Tijdelijke Rechtbank Amsterdam
Ontwerp: cepezed
Foto: © Leon van Woerkom

Een ander voorbeeld van een demontabel gebouw is de Tijdelijke rechtbank in Amsterdam. De permanente huisvesting van de rechtbank wordt in 2022 opgeleverd. Tot die tijd blijft de tijdelijke rechtbank in gebruik. Het gebouw is zo ontworpen, dat het gemakkelijk gedemonteerd kan worden én een andere functie kan krijgen wanneer dat nodig is.

Demonteren en remonteren

Om het gebouw demontabel te krijgen is er een speciaal bevestigingssysteem voor de kanaalplaatvloeren ontwikkeld. Hiermee zijn zowel de stalen constructie als de betonnen vloerplaten in het gebouw volledig herbruikbaar. Om het gebouw zo circulair mogelijk te maken, is het ontworpen als bouwpakket. Hierdoor is het gebouw eenvoudig te (re)monteren en demonteren.

Het hoofdkantoor van Alliander – Duiven

 

Hoofdkantoor Alliander Duiven
Ontwerp: RAU B.V.
Foto: © Alain Baars

Het nieuwe kantoor van Alliander werd in 2015 geopend en ziet er splinternieuw uit. En dat terwijl er bijna niets nieuw is aan het gebouw. Zo’n 83% van het gebouw bestaat uit gerecycleerd materiaal.

Hergebruik van materialen

Oude materialen zijn opnieuw gebruikt in het nieuwe design. Zo is het gebruikte hout afkomstig van een afvalverwerker. Al het sloopbeton van het oude pand is gebruikt als grindvervanger in nieuw beton. De plafondplaten zijn voor een groot deel hergebruikt en de lampen zijn gemaakt van oude transformatoren. Ook voor de isolatie hebben ze oude materialen gebruikt. De isolatie van het pand is onder andere gemaakt van oude uniformen van Liander-monteurs.

Voor het eerst energiepositief

Door de inzet van zonnepanelen en het gebruik van grondwater voor warmte- en koudeopslag, is het kantoorgebouw energieneutraal. Daarnaast vangt het dak regenwater op. Dit water wordt onder andere gebruikt voor de toiletvoorzieningen en voor de bewatering van de planten.
Wat dit gebouw bijzonder maakt, is dat dit het eerste gebouw in Nederland is waarbij er sprake is van een energiepositieve bouwplaats. De zonnepanelen zijn opzettelijk eerder geplaatst, waardoor de gebruikte energie voor de bouw zelf opgewekt werd.

Stadskantoor Venlo

 

Stadskantoor Venlo
Ontwerp: Kraaijvanger Architects
Foto: © Ronald Tilleman

Het stadskantoor Venlo werd eind 2016 geopend en heeft inmiddels al vele internationale designprijzen gewonnen. Het gebouw is ontwikkeld volgens de Cradle to Cradle-filosofie. Alle grondstoffen die zijn gebruikt, kunnen volledig hergebruikt worden zonder hun waarde te verliezen. Daarnaast is het gebouw volledig energieneutraal door gebruik te maken van zonnepanelen, thermische energieopslag en zonneboilers.

Een gezondere leefomgeving door circulariteit

Het productieproces en het gebruik van alle gebruikte materialen zijn niet schadelijk voor mens en omgeving. Hiermee is het gebouw circulair. En dat niet alleen. Het gebouw zorgt daarnaast voor een gezondere leefomgeving, waardoor ook het ziekteverzuim van medewerkers in het gebouw gedaald is. De lucht in en om het pand is aantoonbaar schoner. Dit komt door groene wanden met honderden planten, die fijnstof en stikstofoxides uit de lucht filteren.

De lucht in het nieuwe Stadskantoor Venlo is zuiverder dan de lucht in een straal van 500 meter rond het gebouw. Cradle to Cradle principes en holistisch denken toegepast in een stedelijke context.

– Ellen MacArthur Foundation

Circl Amsterdam

Circl Amsterdam
Ontwerp: Architekten Cie
In opdracht van ABN Amro

In 2017 werd Circl geopend, een populaire, circulaire ontmoetingsplaats op de Zuidas in Amsterdam. Bijna alle gebruikte materialen in Circl zijn eerder gebruikt, demontabel en opnieuw te gebruiken. Op het dak liggen 500 zonnepanelen die voor energie zorgen. Er wordt geen wisselspanning maar gelijkstroom gebruikt, zodat energieverlies minimaal is.

Materialen krijgen een tweede leven

In het gebouw krijgen veel materialen een tweede leven. Zo is er gebruik gemaakt van kozijnen uit oude kantoren die gesloopt zullen worden en is het meubilair hersteld en hergebruikt. Daarnaast zijn er oude spijkerbroeken verwerkt tot isolatiemateriaal in het plafond. Niet alleen tijdens de bouw is er nagedacht over het hergebruiken van materialen. Ook bij het dagelijks gebruik van het gebouw staat circulariteit centraal. De bedrijfskleding van het personeel is gemaakt van oude petflessen en er worden regelmatig lezingen en bijeenkomsten gehouden waarbij thema’s als circulaire economie centraal staan.